Matematik

Hacim Nasıl Hesaplanır? Küp, Silindir ve Dikdörtgenler Prizması Formülleri

10 Şubat 2026  |  Hesapla Online Editörü

Geometrik cisimlerin (küp, silindir, prizma) hacimlerini bulmayı, metreküp ve litre dönüşümlerini pratik örneklerle kolayca kavrayın.

Metrekare (alan) iki boyutlu yüzeyleri ölçerken, Hacim üç boyutlu uzayda (en, boy ve derinlik/yükseklik) bir cismin kapladığı boşluğu ölçer. Su depolarının kapasitesinden, kargo paketlerinin desi hesabına kadar hayatın her alanında hacim hesaplamalarına ihtiyaç duyarız.

Temel Hacim Formülleri Nelerdir?

Hacim genellikle V (İngilizce Volume kelimesinden) harfi ile gösterilir. Temel mantık "Taban Alanı × Yükseklik" üzerine kuruludur.

Geometrik CisimHacim FormülüAçıklama
KüpV = a³Tüm kenarları eşittir. Bir kenarının küpü alınır (a × a × a).
Dikdörtgenler PrizmasıV = a × b × hEn, boy ve yüksekliğin birbiriyle çarpılmasıdır. (Örn: Koli kutusu).
SilindirV = π × r² × hTaban yarıçapının karesi, Pi sayısı (3.14) ve yükseklik çarpılır. (Örn: Su bardağı).
KüreV = (4/3) × π × r³Yarıçapın küpü, Pi sayısı ve 4/3 ile çarpılır. (Örn: Top).

Örnek: Bir Odanın veya Deponun Hacmini Bulma

Evinize bir klima alırken veya bir havuzu suyla doldururken hacim hesabı yapmalısınız.

Dikdörtgen Bir Su Deposu İçin:
Deponun Eni: 2 metre
Deponun Boyu: 3 metre
Deponun Yüksekliği: 1.5 metre
Hacim (V) = 2 × 3 × 1.5 = 9 Metreküp (m³)

Metreküp (m³) ve Litre Dönüşümü

Sıvıların hacmini ifade ederken genellikle Litre kullanırız. Ancak mühendislik hesaplamalarında Metreküp çıkar. İkisini birbirine çevirmek çok basittir:

Dönüşüm Kuralı: 1 Metreküp (m³) tam olarak 1.000 Litreye eşittir.
Yukarıdaki örnekte bulduğumuz 9 m³'lük su deposu, toplamda 9 × 1000 = 9.000 Litre su alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Desi (Hacimsel Ağırlık), kargo şirketlerinin paketin sadece ağırlığına değil, kamyonda kapladığı yere göre fiyatlandırma yapmak için kullandıkları formüldür. Paketin Eni (cm) × Boyu (cm) × Yüksekliği (cm) çarpılır ve standart olarak 3000'e bölünerek Desi değeri bulunur.

Formülü olmayan, girintili çıkıntılı bir cismin (örneğin bir taşın) hacmini bulmak için Arşimet'in "Su Taşırma" yöntemi kullanılır. İçi belli bir seviyeye kadar su dolu dereceli bir silindire taş atılır. Suyun yükseldiği miktar (son seviye - ilk seviye), o taşın hacmine eşittir.

İlgili Blog Yazıları

Matematik

Yüzde Hesaplama Nasıl Yapılır? Formül ve Örnekler

Yüzde hesaplama formülünü öğrenin, günlük hayatta indirim, zam ve oran hesaplamalarını kolayca yapın...

Matematik

Banka Faizi Nasıl Hesaplanır? Basit ve Bileşik Faiz Rehberi

Basit faiz ve bileşik faiz arasındaki farkı öğrenin, mevduat ve kredi faizini kendiniz hesaplayın, ö...

Matematik

Vade Hesaplama Mantığı: Kredi ve Mevduat Vadeleri Nasıl İşler?

Bankacılık işlemlerinde vade gün sayısı hesaplamaları, kırık vade kavramı ve faiz getirisine etkiler...

Matematik

Altın Oran Nedir ve Nasıl Hesaplanır? Doğadaki Kusursuz Formül (Phi)

Mimariden sanata, insan yüzünden logolara kadar estetiğin zirvesi kabul edilen Altın Oran (1.618) fo...